Van Brandenburger naar ‘Terbroeker Tor’

Column van 23 januari 2026

Hoewel Groenland deze week het nieuws domineerde, wil ik het hebben over de ‘Grüne Woche’ in Berlijn. Hét internationale platform voor landbouw en Agrifood. Met het Nederlandse paviljoen als centraal ontmoetingspunt. Traditie (tulpen, windmolens, oranjegevoel), innovatie en vele bestuurders, politici kwamen hier samen. ‘Farming the future’ was het verbindende thema. Voedselzekerheid een term die vaak viel in het licht van de situatie in de wereld. Goed om vanuit de Regio Foodvalley bij deze 100e editie van de Grüne Woche te zijn. Verfrissend om vanuit een hoopvol perspectief naar de landbouwsector te kijken. Het gaf een energieboost.

Korte tussenstop

Maar niet alleen deze ‘Grüne Woche’ gaf energie. Berlijn is een bijzondere stad, met een bijzondere geschiedenis. Tijdens zo'n bezoek is er natuurlijk nauwelijks tijd om de stad te verkennen. Op de terugweg kwamen we wel langs twee historische plaatsen. Ik kon allereerst een glimp opvangen van de Brandenburger Tor. De stadspoort en hèt symbool voor Duitse eenheid. Ook kwamen we langs (een overblijfsel van) de Berlijnse muur dat symbool staat voor een onvergetelijk ‘stukje’ van de geschiedenis van Duitsland.

Onvergetelijke ‘val’

De val van de Berlijnse Muur was een onverwacht moment in de Duitse geschiedenis. De verwarring die destijds in 1989 ontstond nadat een DDR-woordvoerder aangaf dat de grenzen onmiddellijk open waren. De uitbarsting van emotie na 28 jaar van scheiding. Het beklimmen en slopen van de muur door burgers met hamers en beitels. De spontane, intense vreugde van de mensen. Een gebeurtenis die de verdeeldheid in het land (ontstaan na de Tweede Wereldoorlog en vanuit de Koude Oorlog) met het letterlijk afbreken van de muur met een harde klap verbrak. Het luidde een (nieuw) tijdperk van vrijheid en eenwording in. 

Schadelijke scheiding

Het maakte duidelijk waartoe mensen bereid zijn wanneer ze een immense ‘honger’ naar vrijheid (en een beter leven) hebben. Dat mensen bereid zijn voor hun vrijheid te vechten en ervoor te sterven. Het leert ons ook hoe schadelijk het is om een samenleving te verdelen. Mensen van elkaar te scheiden. Een korte stop, bij een ‘stukje’ muur; het hield me op de terugreis nog wel even bezig.   

Een prachtig darp

600 kilometer verderop, tussen stuwwal en heuvelrug, keerde ik terug op de ‘woeste grond’ van de gemeente Barneveld. Om het toneelstuk ter afsluiting van het 25-jarige bestaan van de Stichting Terbroek bij te wonen. ‘Een prachtig darp’. Geen grens, geen spoor of muur tussen dorpen. Geen Oost of West. Maar wel: twee dorpen die gebroederlijk samenleven en samen één zijn. Terschuur en Zwartebroek oftewel: Terbroek.

Doorbreken van tradities

In deze dorpen is het niet altijd gemoedelijk gebroederlijk geweest. Zo rond het millennium was er bijvoorbeeld met Oud en Nieuw sprake van overlast door jongeren. De net opgerichte stichting Terbroek met bevlogen bestuursleden wist destijds ‘deze muur te slechten’ door negatieve beeldvorming om te zetten naar positieve betrokkenheid. In plaats van ‘(ver)oordelen’ zocht de stichting de jongeren actief op en bood hen ‘verantwoordelijkheid’ om te helpen bij de organisatie van een Oud & Nieuwfeest. Het kostte enige tijd en energie maar het pakte goed uit. Een mooi voorbeeld van lef te tonen, tradities doorbreken en daardoor het dorpsleven te vernieuwen en te versterken.

‘Terbroeker Tor’

De rij met geslaagde activiteiten van de stichting is lang. Net als het ‘royale ontbijt’ de afgelopen Koningsdag aan een meterslange eettafel van Terschuur tot aan Zwartebroek. Terugdenkend aan Berlijn is de beitel (of eigenlijk spade) in Terbroek begin vorig jaar ook goed van pas gekomen. Om brieven en tekeningen gericht aan ‘de toekomst’ van basisschoolleerlingen op te graven. Geweldig toch! En een eigen dorpslied heeft Terbroek ook. Het enige wat misschien ontbreekt is een soort van ‘Brandenburger Tor’ als dorpspoort en symbool van de Terbroekse eenheid. Maar wie weet komt zoiets er nog wel naast De Turfsteker en De Voerman. Het zou mij niet verbazen met al die Terbroekse energie!

Reageren? Mail naar burgemeester@barneveld.nl(Verwijst naar een e-mailadres)