Van Black Friday naar Quality Days

December is een maand waarbij velen (extra) geld uitgeven aan cadeaus, feestelijke outfits en lekker eten. De drang om te verrassen en te genieten zorgt voor ‘pieken’ in de bestedingen en ‘dalen’ in portemonnees. Met het startschot om inkopen te doen vandaag, Black Friday. Maar waar draait het deze vrijdag om? Gaat het om geld besparen of gaat het om pure verleiding; (het idee hebben) iets ‘goedkoop’ te kopen?

Verzot op 

Er is wel wat aan de hand in onze wereldwijde economie. Het lijkt haast een autonoom systeem; nog nauwelijks bij te sturen of te begrenzen. Helemaal met de AI-revolutie. En wij zijn er dus toeschouwers van geworden. Veel productieprocessen zijn in de loop van de jaren verplaatst naar het buitenland. Dat levert goedkopere producten op. We zijn er verzot op. Maar zijn dit de kwalitatieve, veilige, duurzame producten die voldoen aan onze Europese normen? Er zijn controles op fysieke producten die in het buitenland zijn geproduceerd, maar niet op hoe het product is gemaakt. Om over de mate van handhaving maar te zwijgen. Dat wat in Europa niet is toegestaan, kan erbuiten wel. Feitelijk oneerlijke concurrentie.

Economische ruggengraat

De huidige focus op ‘meer en goedkoper’ produceren heeft grote impact op de industrie, werknemers, het milieu en zelfs voor onze democratie. Het trekt immers scheidslijnen in onze samenleving. Mee kunnen doen of afhaken. Veel te besteden en amper kunnen rondkomen. De positie van onze eigen economie, in het bijzonder onze economische ruggengraat; het MKB, is de afgelopen decennia daardoor behoorlijk verzwakt. Voor de duidelijkheid: onze economie is belangrijk, maar hoe de economie zich ontwikkelt roept wel vragen op. Hoe zorgen we er nou voor dat de economie dienstbaar is aan het goede leven en niet andersom? 

Ander model

Ik weet, dat is geen eenvoudige opgave. Maar toch, zijn we niet toe aan een alternatief toekomstbeeld waar kwaliteit boven kwantiteit komt te staan? Zijn we niet toe aan een ander economisch model? Een Europa dat zijn strategische autonomie versterkt en zekerheden vergroot als het gaat om voedsel, onze defensie, de economie en innovatie?

Waarde(n)vol

In het boek ‘Continent van de Kwaliteit’ van econoom Paul Schenderling pleit hij ervoor om in Europa niet te blijven handelen vanuit alleen economische waarden (goedkope producten en efficiency als ideaal), maar om te handelen vanuit maatschappelijke waarden zoals vrijheid, rechtvaardigheid en duurzaamheid. Een waarde(n)vol uitgangspunt.

Met stip op één

Dit vraagt wel iets van ons; van politici, producenten en  consumenten. Denk aan maatregelen tegen oneerlijk financieel voordeel (waaronder sociale en ecologische dumping). Of door het bedenken van slimme prikkels die bij ondernemers de creativiteit aanwakkert om grondstoffen en materialen zo efficiënt mogelijk te gebruiken. Maar ook de bereidheid om de samenleving met stip op één te zetten. Om niet koste wat kost te gaan voor goedkope (niet duurzaam geproduceerde) producten. Want uiteindelijk betalen we dáár de hoogste prijs voor. Misschien zelfs wel de prijs… van onze samenleving.

Groene eieren

Van producten zijn er genoeg duurzame alternatieven beschikbaar. Ook durf ik wel te zeggen dat Barneveld enigszins tegen de trend in lijkt te gaan. Getuige de ‘groene eieren’ op de winkelramen in Barneveld centrum. Hierop staat hoeveel jaren een winkel bestaat. Hoge jaartallen zijn meer regel dan uitzondering. Een duurzaam winkelbestand; onze retail gaat al indrukwekkend lang mee. 

Ondernemers in het centrum, maar ook in de andere dorpen of bedrijfsterreinen hebben kwaliteit hoog in het vaandel staan.

Barneveldse waarden

En wat te denken van de vele ondernemers die dienend zijn aan de samenleving, de grote maatschappelijke betrokkenheid. Neem bijvoorbeeld de Barneveldse Techniek Opleiding (BTO). Een initiatief ontstaan doordat ondernemers de krachten bundelen en de samenwerking zoeken met de overheid en het onderwijs. Een onderwijsconcept waarbij een brug wordt geslagen tussen het Barneveldse bedrijfsleven en jonge talenten. Met als doel een oplossing te vinden voor het tekort aan technisch personeel, maar ook om betere kansen te creëren voor jonge mensen. Het zegt iets over de waarden van de Barnevelders, waarbij samenwerken een vanzelfsprekendheid lijkt te zijn. 

Een vrijdag van de kwaliteit

Op deze Black Friday is mijn hoop dat er dagen van kwaliteit komen, Quality Days. Liever met iets minder dan met heel veel meer. En bij voorkeur gezellig (en als het even kan duurzaam) inkopen doen dichtbij, in de winkel om de hoek. Doet u mee?  

Reageren? Mail naar burgemeester@barneveld.nl(Verwijst naar een e-mailadres).