Minderen geeft meer waarde

Wie is er nog tevreden? De huidige consumptiesamenleving lijkt onze ontevredenheid telkens opnieuw aan te wakkeren. Een ‘bucketlist’ is een voorbeeld van onvervulde wensen die vervuld moeten worden. Het één is nog niet afgestreept of het volgende staat al op de planning. Wegstrepen? Liever niet, anders had het wel een ‘anti-bucketlist’ geheten.

Ware vreugde 

Spinoza zei: ‘De ware vreugde en gelukzaligheid van ieder mens bestaat enkel en alleen uit het genieten van het goede en niet uit de trots dat hij de enige is die ervan geniet, en alle anderen niet. Hij die zichzelf meer gezegend acht omdat hij als enige van bepaalde voordelen geniet. Of omdat hij gezegender is of meer geluk heeft gehad dan zijn medemensen, weet niets van ware vreugde en zegen.’ Klinkt mooi, maar in tijd met ongekende technische mogelijkheden en welvaart voor velen (in West-Europa) is dat  niet zo eenvoudig.

Dat wil ik ook

Reclames, influencers buitelen dagelijks over ons heen met ‘must-haves’ ofwel ‘dingen die je niet wil missen’. Scrollend op sociale media verschijnen een legio aan mogelijkheden aan ons geestesoog, die zomaar het gevoel van jaloezie of ‘dat wil ik ook’ geven. Instagramwaardige plaatjes verleiden ons om de ene en de volgende reisbestemming te boeken. Spullen en levenskeuzes die eerder vooral functioneel waren, een fiets, een regenpak, een telefoon zijn nu een uiting van een persoonlijkheid. Een telefoon vervangen we, ook al werkt ie nog prima, voor een andere kleur of een model met meer of verbeterde opties. 

Bodemloze ontevredenheid

Verdiep je je in iets nieuws dan voelt kiezen voor minder, het wegstrepen van opties, als een ‘verlies’. Verliezen (of iets missen)… doen we niet zo graag. Winst geeft ons een beter gevoel, liever krijgen we er iets extra’s bij. Als mens zijn we bovendien geneigd ‘snel onze behoefte te vervullen’, is er de behoefte aan ‘onmiddellijkheid’. Maar zijn we daardoor onderhand niet een vat van bodemloze ontevredenheid? 

Sober leven

Dit geldt natuurlijk lang niet voor iedereen, steeds meer zien we een tegengestelde trend gericht op consuminderen en sober leven. Wonen in een tiny house, bezinnen (retraite) in een klooster, het drastisch ‘ontspullen’, het kiezen voor duurzame productalternatieven. 

Moraal

Ergens weten we het wel: bezitsdrang is niet zaligmakend. Er is meer dan alleen ‘ik’ in het centrum van de kosmos. Waar kiest u voor? Uzelf en de eigen behoeften vooropstellen of samen delen? Hoe belangrijk vinden we de fundamentele zorgzaamheid voor anderen, de bereidheid om te leren van anderen? Niet toevallig staat hier steeds het woord de ‘ander’ bij. Want eerlijk, uiteindelijk gaat onze moraal toch over wij/ons en niet alleen over ik. 

Minderen geeft meer waarde

Het geeft te denken. Wat maakt ons tevreden, gelukkig? Wat maakt een leven, een zinvol leven? Dan denk ik: ‘een anti-bucketlist is zo gek niet’. Minderen (ontspullen, minder moeten) doet iets met ons geluksgevoel. Waarom niet liever de vreugde voelen van het missen in plaats van de angst om te missen. Combineer dat met méér over hebben voor de ander. Méér leven in dankbaarheid voor wat er wel is. Dat geeft meer waarde aan ons bestaan. Helemaal als we daar zo nu en dan bewust bij stilstaan. Op welk moment dan ook of zoals komende woensdag tijdens de dankdag voor gewas en arbeid. Want, zo zie ik het; naast een goede gezondheid is een (bewust) dankbaar leven, een gelukkig leven.

Reageren? Mail naar burgemeester@barneveld.nl