Ik ben er klaar mee. En u?

Column van 22 mei 2026

In een voetbalkantine komt een knul van een jaar of veertien op me af. Dat hij iets op zijn lever heeft, is direct duidelijk. ‘Dag burgemeester! Roept hij me vrolijk toe.’ Tot zover leuk, maar wat minder leuk om te zien is, dat hij in zijn hand een biertje vasthoudt. Natúúrlijk maak ik daar een opmerking over. Want een jongen van 14 jaar aan het bier, dat is niet normaal. Helaas is het niet het enige voorbeeld. Van alle leeftijden. In alle dorpen. In alle gezindten. 

Kampioen ‘middelengebruik op de weg’

Kijk, ik hoef niet zo nodig de boeken in als belerende burgemeester. Wel wil ik het hebben over ‘verantwoordelijkheid nemen’. Verandering komt pas tot stand als de samenleving zelf er de schouders onder zet. Dat begint bij de ongemakkelijke waarheid. Al jaren ‘presenteren we op topniveau’ ongeacht de leeftijd. Zorgelijk is het dat jongelui steeds jonger beginnen met vapen, het nuttigen van alcohol of andere stimulerende middelen. Het is ongezond en ontwricht levens. Soms met verstrekkende gevolgen. Als ouder wil je toch niet midden in de nacht een telefoontje krijgen vanwege een ernstig verkeersongeval? En ja, uiteraard proberen we als gemeente en politie ons aandeel te leveren om niet meer kampioen ‘middelengebruik op de weg’ te zijn.

Geheim ingrediënt

Laat ik beginnen bij de aanpak vanuit onze gemeente en politie. De politie voert met regelmatig (dynamische) controles uit en zet specifiek in op het aanpakken van drugshandel en -gebruik. Dat is de repressieve kant. Sinds een aantal jaar nemen we deel aan ‘WISE’, een preventie- en gezondheidsprogramma gericht op het terugdringen van alcohol- en drugsgebruik en het verbeteren van de mentale gezondheid onder jongeren. WISE is een succesvol model naar IJslands voorbeeld met goede resultaten in het gezonder en leefbaarder maken van jongeren. Het geheime ingrediënt: de aanpak focust niet op individuele voorlichting, maar op het structureel verbeteren van de sociale leefomgeving van jongeren. En dat doen ze met ouders, school, kerk en georganiseerde vrijetijdsbesteding in de hoofdrol.  

In de hoofdrol

U leest het goed. Een hoofdrol voor ouders, school, kerk, ondernemers, vriendenkring en de georganiseerde vrijetijdsbesteding. Als gemeente lossen we dit namelijk nooit alleen op. Dat de oudercomponent belangrijk is bij alcoholpreventie weten we. Alleen hoe ouders te bereiken, aan te spreken en te laten ‘acteren’ is nog niet zo eenvoudig. Want ja, veel van de ouders vinden het niet makkelijk om de jeugd te begrenzen (zijn we niet allemaal jong geweest?) en velen houden zelf ook van een borreltje op zijn tijd. Het drinken van alcohol is immers niet alleen een persoonlijke keuze maar veelal ook gewoontegedrag in een sociaal- culturele context. En zeg je iets over (overmatig) alcoholgebruik, dan wordt het al snel als betuttelend gezien. Het wordt niet altijd geaccepteerd. Want, waar bemoeien we ons eigenlijk mee?

Bemoei je er wel mee

Geen excuses! We hebben allemaal de hoofdrol. Tijd om te acteren. Bent u er niet klaar mee? Het normaliseren van een gezonde leefstijl en duidelijke normen vanuit de samenleving ten opzichte van alcohol/middelen is hoognodig. Een gezamenlijke aanpak is gevraagd. Als burgemeester wil ik me echt niet druk maken over een advocaatje bij een advocaat bij een dorpsevenement. Maar laten we dit diepgewortelde gedrag aanpakken. Laten we ons er wel mee bemoeien! Of het nu om jeugd gaat of om volwassenen. Ouders wat gaan jullie doen? Dominees is dit iets wat u bespreekt? Ondernemers is die onbegrensde biertap echt nodig in je kantine? Verenigingen en vrienden hoe gaan jullie hier mee om?

Lef tonen

Het vraagt (gek genoeg) om lef om ons uit te spreken voor een gezond en veilig leefklimaat. Wil je meedenken met de ontwikkeling van de WISE-aanpak of de aanpak gebruiken binnen je netwerk op school, kerk, vriendengroep, ouderavond, jeugdclub, vereniging of andere plek? Neem contact op via WISE@barneveld.nl(Verwijst naar een e-mailadres)

Reageren? Mail naar burgemeester@barneveld.nl.