Gelukkig nieuwjaar? Samen doen.

De zomer is voorbij. Langzaamaan komen (de pepernoten liggen al in de schappen) Sinterklaas, Kerst en Oud & Nieuw weer in beeld. Mooie terugkerende tradities. Wie het liefst ‘knallend’ het jaar uit gaat, krijgt dit jaar te maken met het landelijke vuurwerkverbod. Of u/jij hier nu blij mee bent of niet, feit is dat dit besluit genomen is door het Kabinet met instemming van ons parlement. En zo’n besluit vraagt wat van ons allen. Vandaag wil ik u de vraag voorleggen: zijn we ons voldoende bewust van de veiligheidsrisico’s? 

Sterretjes en knalerwten 

Volgens mij willen we allemaal op een feestelijke en veilige manier de jaarwisseling vieren. Het verloopt alleen niet overal even feestelijk. Hoewel grote incidenten in onze gemeente uit zijn gebleven, is er elk jaar sprake van intensieve inzet van hulpdiensten. Wie kent niet de voorbeelden van het verkeerd vasthouden van een Romeinse kaars, een rotje dat onbedoeld in een capuchon terechtkomt of nog veel erger... Elk jaar raken mensen (ernstig) gewond door vuurwerk. Mensen en dieren ervaren angst en overlast. Hulpdiensten worden in ons land met onveiligheid en geweld geconfronteerd. Vandaar dat er een verbod is ingesteld waardoor consumenten geen vuurwerk (met uitzondering van sterretjes en knalerwten) mogen bezitten, vervoeren of afsteken. 

Nieuwe viertraditie

Iets waarover de meningen sterk verschillen. Voor de één is het verbod een opluchting, voor de ander een gemis van inkomsten (hoewel het kabinet een zekere compensatie heeft geregeld) en weer een ander ziet het als een afscheid van een geliefde traditie. Helaas beperkt het vuurwerk zich al een tijdje niet meer tot alleen de traditie van Oud & Nieuw. Gedurende het jaar is er geknal te horen en de bijwerkingen zijn zorgelijk: het letsel, vernieling van (de openbare) ruimte en steeds vaker wordt vuurwerk gebruikt om dreigementen mee te uiten. Hoe feestelijk is vuurwerk dan nog eigenlijk? 

Foute boel

Vanaf dit jaar mogen we met elkaar op zoek naar een nieuwe ‘viertraditie’ voor de jaarwisseling. Toch is er wel die aantrekkingskracht en sommigen leggen alvast een voorraadje vuurwerk aan. Zo werd vorige week duidelijk in een woonwijk in Barneveld. Vanwege schade aan een kunstgrasveld (vermoedelijk veroorzaakt door zelfgemaakte vuurwerkbommen) kwam de politie een explosieve hoeveelheid verboden vuurwerk in een woonhuis op het spoor. Uitermate verontrustend. Voor de betrokkenen, maar ook voor de veiligheid van buurtbewoners. Want als het vlam vat, explodeert, dan is het echt foute boel. Zo ver willen we het toch niet laten komen? Niet voor niets volgde hierop een dringende oproep om met kinderen over (de risico’s van) vuurwerk in gesprek te gaan.

Over grenzen gaan

Die oproep verdient aandacht. Een gesprek aan de keukentafel over risico's, gevolgen en verantwoordelijkheid heeft soms meer effect dan welke regel dan ook. Natuurlijk, ik weet dat nieuwsgierigheid en ontdekken hoort bij jonge mensen (en ook bij ouderen die zich ‘jong’  gedragen). Tegelijk ligt er voor volwassenen de taak om verantwoordelijkheid te nemen en grenzen te stellen. Tja, en hoe handig is het dan om over de grens te gaan en een flinke voorraad vuurwerk in te slaan? Is dat het goede voorbeeld dat je wilt geven? Is dat wat een strafblad, taakstraf of boete (die tot honderden euro’s kan oplopen) waard is? Is dat het risico dat je bereid bent te aanvaarden, ook voor je omgeving?

Niet verzekerd

Niet iedereen realiseert zich wat de impact is van de opslag van verboden vuurwerk. Dat is niet alleen een straf of boete. Als er hierdoor bijvoorbeeld brand ontstaat, kan dat problemen opleveren met de verzekering. Als u/je vervolgens zelf voor de kosten moet opdraaien, loopt dat zo enorm in de papieren. En er staat serieus iets op het spel; (grote schade aan) een woning, bezittingen of nog veel erger; het leven van anderen of jezelf. 

Anders doen

De liefde voor licht, geluid en traditie verdwijnt niet met een wetswijziging. Het biedt wel een kans om het anders te doen. Professionele vuurwerk of -lichtshows en lokale evenementen (waarvoor ontheffing is aangevraagd en verkregen) zoals carbidschieten of een gezamenlijk aftelmoment met vuurwerk verantwoord georganiseerd door een vereniging dragen net zo goed bij aan het gevoel van plezier, zonder dat de risico's terechtkomen in woonwijken, schuren of slaapkamers. 

Nieuwe viertraditie

Uiteindelijk is dat de ware uitdaging voor de komende jaarwisseling. Niet focussen op wat niet mag (en tòch doen), maar op wat er echt toedoet. Uiteindelijk gaat het niet om die hoeveelheid vuurwerk die in de lucht verdwijnt, maar hoe we feestelijk met degenen die ons lief zijn veilig van jaar wisselen. Laten we verantwoordelijkheid nemen, laten we samen een nieuwe viertraditie starten. 

Reageren? Mail naar burgemeester@barneveld.nl