De Gelderse identiteit bestaat niet, of toch wel?

Binnenkort is er op zaterdag 27 september voor het eerst ‘De Gelderse Dag’. Een dag waarop te ontdekken is wat Gelderland te bieden heeft. Met elkaar leven we namelijk in een provincie met ondernemende mensen, fantastische initiatieven, en bijzondere plekken. Daarom is er een programma samengesteld met allerlei activiteiten. In een burgemeestersteam doe ik mee aan de Gelderse Pubquiz in het Provinciehuis. Daar kijk ik naar uit en eerlijk gezegd schat ik onze gezamenlijke kennis van de provincie best hoog in. Wel vroeg ik me in aanloop naar deze Gelderse Dag af; bestaat er zoiets als een ‘Gelderse identiteit’? 

Nationaal debat

Jaren geleden (in 2007) gaf Koningin Máxima (toen nog Prinses) een toespraak waarin ze de woorden uitsprak: “Nederland is veel te veelzijdig om in één cliché te vatten. 'De' Nederlander bestaat niet.” In haar toespraak gaf Hare Majesteit aan dat om de identiteit en loyaliteit van een mens geen hekken zijn te plaatsen. Haar toespraak (met weliswaar een bredere context dan enkel deze zinnen) leverde een nationaal debat op over de Nederlandse identiteit. Wellicht herinnert u zich het nog. 

Verbondenheid

Onze nationale identiteit is geen eenvoudig onderwerp. Wie we zijn, laat zich samenvatten in termen van gedeelde waarden, nationaliteit, afkomst, tradities, symbolen en oude verhalen. Uit een later onderzoek Denkend aan Nederland (2019) van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) kwam naar voren dat de meerderheid van de Nederlanders vindt dat de nationale identiteit wel degelijk bestaat. Niet zo gek, want het biedt houvast doordat we ons verbonden voelen omdat we gemeenschappelijke kenmerken delen. Juist in een tijd waarin veel verandert, zoeken mensen ankerpunten.

Nederlandergevoel

Het onderzoek van SCP laat óók zien dat er verschillen in opvattingen kunnen bestaan als het gaat om de nationale identiteit. De één benadrukt bijvoorbeeld het belang van gedeelde geschiedenis en tradities. De ander hecht waarde aan het democratisch burgerschap en de openheid van de samenleving. Veel Nederlanders voelen zich verbonden bij bepaalde nationale gebeurtenissen. Zoals bij de Nationale Herdenking op 4 mei en internationale sportwedstrijden. Maar denk ook aan de Nederlandse taal en de strijd tegen het water als typische nationale kenmerken. Vanuit wetenschap of geschiedenis kijkt men hier weer op een andere manier naar, maar het is goed om ons te realiseren dat dit geen afbreuk doet aan ons (hedendaags) ‘Nederlandergevoel’.

Gelderlanders

De Gelderse identiteit bestaat niet in één vorm – en dat is juist een kracht. Wel is duidelijk dat Gelderland unieke kenmerken heeft. Het is de grootste provincie van Nederland (qua landoppervlakte dan, als je water meetelt staat de provincie Fryslân bovenaan). Tegelijkertijd is het een veelzijdige provincie met grote verschillen. Van de natuurrijke Hoge Veluwe tot de hightech in Wageningen, van Hanzestad Zutphen tot het Gelderse rivierenland tot carnaval in de Betuwe. Voor alle plaatsen in onze provincie geldt echter wel dat het een streek is met een rijke historie, bijzondere verhalen en mensen. 

Duizenden verhalen

Als burgemeester zie ik dagelijks hoe de lokale eigenheid en provinciale verbondenheid elkaar versterken. Goed dus om op ‘De Gelderse Dag’ stil te staan bij wat Gelderland, Gelders maakt. Een provincie waar we met elkaar heel wat te ontdekken hebben. Gelderland is echt de moeite waard. En ja, onze gemeente is van Gelderland zeker een heel mooi ‘hoekje’. Want Gelderland is niet één verhaal – het zijn er duizenden. Kom ze ontdekken!

Voor een ‘Gelders kijkje bij’ kijk op https://degeldersedag.nl/(Verwijst naar een externe website). De Gelderse Pubquiz wordt gepresenteerd door Harm Edens en is zaterdag 27 september vanaf 19.30 uur live te volgen via Omroep Gelderland.

Reageren? Mail naar burgemeester@barneveld.nl(Verwijst naar een e-mailadres).