Opvang Kootwijkerbroek

Wie worden er opgevangen?

Oekraïense mensen die door de oorlog uit hun land zijn gevlucht. Daarnaast  mensen die in de Oekraïne een langdurige verblijfsvergunning hadden. 

Komen er ook ‘derdelanders’ in de gemeentelijke opvanglocatie?

Nee. Er verblijven in de opvanglocaties van de gemeente Barneveld geen derdelanders meer en er komen geen nieuwe derdelanders. (Derdelanders zijn personen met een tijdelijke Oekraïense verblijfsstatus). Derdelanders worden dus niet opgevangen. Zij moeten een aparte asielprocedure via het COA volgen en komen niet in aanmerking voor een plek in de opvang in Kootwijkerbroek. 

Wat is de samenstelling van de groep Oekraïners? 

De samenstelling van de groep is nu nog niet bekend. Het ‘coördinatiepunt vluchtelingenspreiding’ gaat over de verdeling over de gemeenten in onze regio. Onze ervaring op de 5 andere opvanglocaties voor Oekraïners in onze gemeente is, dat dit een mix is van jong, oud, vrouw, man, gezinnen en mensen alleen. De kamers zijn voor maximaal 4 personen. We verwachten daarom vooral gezinnen. Maar op de andere locaties zien we ook wel moeders met kinderen, eventueel met opa/oma of andere familieleden. 

Wordt de opvanglocatie in de toekomst mogelijk gebruikt voor andere doelgroepen?

Er zijn geen plannen om de Harskamperweg 22 in te zetten als opvanglocatie voor andere doelgroepen. Na de periode van maximaal 3 jaar gaat de locatie terug naar de eigenaar. 

Wat gebeurt er met de locatie als de oorlog stopt?

Wanneer de oorlog in Oekraïne stopt, stopt ook de opvang aan de Harskamperweg. Er komt dan dus geen andere groep in deze opvang.

Mogen Oekraïners werken? 

Ja, anders dan asielzoekers, mogen Oekraïense vluchtelingen meteen het hele jaar door werken. Onze ervaring is, dat veel Oekraïners gemotiveerd zijn om te werken en harde werkers zijn. 

Gaan Oekraïense kinderen naar school?

De kinderen gaan naar school. Dit is eerst de internationale schakelklas. Als ze de Nederlandse taal genoeg beheersen, stromen ze door naar gewoon onderwijs.

Welke regels gelden er in Nederland voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen?

De opvang van Oekraïense vluchtelingen in Nederland valt onder de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB). Deze regeling is bedoeld voor mensen met de Oekraïense nationaliteit of een geldige verblijfsstatus in Oekraïne vóór 24 februari 2022. De Nederlandse overheid controleert of vluchtelingen aan deze voorwaarden voldoen. Gemeenten in Nederland hebben de taak om deze mensen op te vangen in gemeentelijke opvanglocaties.

Elke gemeente heeft de verantwoordelijkheid om Oekraïense vluchtelingen op te vangen. Dit is een opdracht van het Rijk. Na de zomer van 2024 werd bekend dat gemeenten per januari 2025 gezamenlijk 120.000 gemeentelijke opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen moeten bieden. Voor Barneveld betekent dit 386 gemeentelijke opvangplekken. 

Op dat moment hadden wij ongeveer 330 opvangplekken. Er waren dus meer plekken nodig. Er zijn toen extra plekken bijgekomen:

• in december 2024 bij de locatie Holzenbosch (extra plekken);
• in december 2024 door extra plekken op gemeentelijke opvanglocatie de Parel;
• de eigenaar van de Harskamperweg 22 heeft daarnaast zijn terrein aangeboden.

De gemeente heeft het adres vervolgens bezocht. Het lijkt passend te zijn voor een tijdelijke opvang met weinig mensen. De redenen:

• het sluit goed aan bij het aantal plekken dat de gemeente er nog bij moet krijgen (rond de 25 á 30);
• het is met slechts enkele kleine aanpassingen te gebruiken;
• deze plek draagt bij aan de spreiding over de gemeente. Er is ook opvang in Barneveld, Harselaar, De Glind en Voorthuizen.

Is het wel veilig als deze mensen komen?

Onze ervaring bij de 5 opvanglocaties voor Oekraïners in Barneveld is, dat zij geen overlast veroorzaken voor de buurt. Een groot deel van hen werkt of gaat naar school. Er is een locatiemanager die aanspreekpunt is voor de Oekraïners en voor de buurt. En op de 2 grootste opvanglocaties wonen de beheerders op de locatie. 

Wat zijn de ervaringen met andere opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen?

Uit ervaring van de afgelopen 4 jaar blijkt dat de opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen over het algemeen rustig zijn en veilig. Net zoals in elke locatie waar mensen samenwonen gebeurt wel eens wat, maar we hebben vanuit de omgeving de afgelopen jaren nooit meldingen van overlast. Als er toch overlast ontstaat, dan kunnen buurtbewoners dit melden bij de locatiemanager en ook bij de eigenaar.

Wat gaan inwoners merken van de opvanglocatie?

De Oekraïners zullen overdag soms in en rondom hun woningen zijn, net als elke andere inwoner van de gemeente. Wellicht komt u deze nieuwe bewoners dus tegen in een winkel, op het station of op straat of op het werk. Een groot deel van de mensen werkt of gaat naar school. 

Welke maatregelen worden genomen zodat de buurt veiligheid en rustig blijft?

Uit reacties blijkt dat sommige mensen zich zorgen maken over de veiligheid. De gemeente gaat graag met buurtbewoners in gesprek over deze zorgen. In elke groep en van elke nationaliteit is er wel eens iemand die zich niet aan de regels houdt. En daar maken we afspraken over. Met de Oekraïners, met de eigenaar van de locatie, met u en met de politie. De locatiemanager is ook voor mensen uit de buurt bereikbaar. De contactgegevens van de locatiemanager zullen worden gedeeld voordat de opvang opengaat.  Daarnaast is de eigenaar ook bereikbaar voor vragen.

De gemeente is samen met de politie verantwoordelijk voor de veiligheid in de gemeente. Er zijn korte lijntjes met de locatiemanager, met de eigenaar van de voorgenomen locatie en met de politie. Als er signalen van onrust zijn kunnen deze dus snel worden opgepakt. 

Overlast melden

Net als bij andere situaties, kunt u bellen om overlast te melden. 

• Bel uw wijkagent: 0900 8844(Verwijst naar een telefoonnummer)
• Bel uw wijk-boa, via 14 0342(Verwijst naar een telefoonnummer)
• Bel bij spoed: 112(Verwijst naar een telefoonnummer). 

Met alle overige vragen en zaken kunt u ook altijd terecht bij de locatiemanager of contact opnemen met de gemeente. 

Wat verder helpt om problemen te voorkomen, is dat er wordt ingezet op taalles. Bovendien wordt uitgelegd wat de regels en normen in Nederland zijn. En elke locatie heeft huisregels.

Speelt stikstof een rol bij de beoordeling van de omgevingsvergunning? 

Om de tijdelijke opvang voor maximaal 3 jaar in Kootwijkerbroek mogelijk te maken, is een omgevingsvergunning (een zogenoemde ‘BOPA’) verleend. Stikstof is meegewogen in de beoordeling. 

Wat gebeurt er met de bezwaren?

Er zijn enkele bezwaren ingediend op de vergunning. Een onafhankelijke bezwarencommissie behandelt deze bezwaren. De bezwaren hebben geen ‘opschortende werking’. Daarom kon de opvang op 2 februari open gaan. De gemeente wacht het besluit op de bezwaren af en zal het besluit volgen.

Vergunning

Wilt u de vergunning inzien? Mail dan info@oddevallei.nl(Verwijst naar een e-mailadres). U ontvangt dan digitaal de documenten die horen bij de aanvraag omgevingsvergunning. 

Waarom hadden de omwonenden geen invloed op de locatiekeuze?

In het participatiebeleid van de gemeente staat: participatie vindt alleen plaats wanneer er ruimte is voor alternatieven. In dit  geval gaat het om iets wat spoed heeft door het tekort aan opvangplekken. Deze locatie werd de gemeente aangeboden en was passend voor de opvang van de vluchtelingen. Hierdoor is er geen beleidsruimte om andere keuzes te maken. Daarom is besloten tot informeren. Omwonenden zijn dus per brief geïnformeerd over het voornemen om deze tijdelijke opvang te openen.

Vanuit de Omgevingswet geldt er voor deze vergunning wel de plicht om meningen en reacties vanuit de buurt op te halen. Dat betekent dat we alle opmerkingen die zijn gemaakt, opnemen in een participatieverslag. Daarbij wordt aangegeven hoe deze opmerkingen zijn meegewogen in de behandeling van de vergunningsaanvraag.

Wie is het aanspreekpunt voor de opvang? 

• Er is een locatiemanager aangesteld die regelmatig op locatie is en aanspreekpunt is.
• De eigenaar van de locatie zal aanwezig zijn en ondersteunen waar nodig.
• Zijn telefoonnummer wordt kort voor de opening naar de omwonenden gecommuniceerd.
• Als u vragen heeft, kunt u altijd mailen naar info@barneveld.nl(Verwijst naar een e-mailadres)

Tijdens de voorbereidingen zijn er verschillende contactmomenten geweest, waar belanghebbenden reageerden op de plannen. De emoties liepen daarbij soms hoog op.

Tijdens de participatiemomenten is een toelichting gegeven op: 

• De samenstelling en achtergrond van de vluchtelingengroep.
• De duur van de opvang (maximaal 3 jaar).
• De juridische context van de vergunningsaanvraag en RTB-richtlijnen.
• Voorzieningen, toezicht en handhaving op de locatie.
• Daarnaast hebben de aanwezigen hun zorgen geuit en hun ongenoegen kenbaar gemaakt over de locatiekeuze.

De volgende onderwerpen kwamen (deels op verzoek van de aanwezigen) naar voren: 

• Veiligheid van omwonenden, in het bijzonder in verband met mogelijke getraumatiseerde vluchtelingen.
• De angst voor de komst van alleenstaande mannen.
• Samenstelling van de groep (gezinnen versus alleenstaanden).
• Juridische status van de woonbestemming.
• Gevolgen voor rust, verkeer, dieren en leefbaarheid.
• Kosten en impact op woningmarkt.
• Vergunningverlening (stikstof)
• Onvrede over het communicatieproces van de Omgevingsdienst De Vallei en volgens de omwonenden gebrekkige transparantie. 

Reacties van de gemeente

• Veiligheid: De ervaring op de andere vijf locaties in de gemeente Barneveld heeft laten zien dat er geen problemen met Oekraïners zijn geweest. Er is psychologische hulp beschikbaar voor eventuele getraumatiseerde Oekraïners. Er zijn huisregels en een locatiemanager is 24 uur per dag bereikbaar. Er zijn korte lijnen tussen gemeente, locatiemanager, boa’s en politie en straks hopelijk ook omwonenden. Toch bleven meerdere aanwezigen van mening dat de veiligheid in gevaar zal zijn door de komst van de Oekraïners.
• Aanwezigen zijn bang dat het vooral alleenstaande mannen zullen zijn. Reactie: De samenstelling van de groep is nog niet definitief bepaald. De doelgroep bestaat uit Oekraïense vluchtelingen, geen derdelanders. De plaatsing wordt gecoördineerd op basis van de beschikbare capaciteit. Verwachting is, dat het vooral delen van families zijn , om de locatie zo optimaal mogelijk te benutten qua aantal plekken. Bijvoorbeeld een oma, moeder en kinderen.
• Er waren vragen of er wel vergunningen zijn gegeven voor de verbouwing van de locatie. Reactie: Er zijn geen ingrijpende bouwkundige wijzigingen nodig –de bestaande woonfunctie voldoet.
• Aanwezigen gaven aan dat de gemeente hier wel geld aan uitgeeft, terwijl de lokale bewoners dat niet krijgen. Reactie: De financiering komt volledig uit rijksmiddelen, niet uit geld van de gemeente.
• Aanwezigen geven aan dat de locatie niet geschikt is, in verband met de stikstofproblematiek. Reactie: Stikstof is een afwegingskader, hierover is advies gevraagd bij de provincie. De provincie heeft een positief antwoord gegeven. Stikstof is op deze plek geen belemmerende factor.
• Er was ontevredenheid over de communicatie van de Omgevingsdienst De Vallei. Dit had te maken met reactietermijnen, inhoudelijke antwoorden, en soms in het geheel niet reageren op mails van omwonenden. Toegezegd is dat er betere afspraken worden gemaakt over communicatie vanuit de Omgevingsdienst.
• Er is behoefte aan een pro-actief vervolg van de informatievoorziening als er nieuws te melden is (vervolgbrieven/informatie op de gemeentelijke website). Hier moeten ook de vragen en antwoorden op de website op worden aangepast. 

Conclusie 

De sfeer tijdens de participatie was kritisch, soms boos, maar ook op momenten opbouwend. Tijdens de inloopavond en de gezamenlijke avond konden bewoners en de gemeente goed en respectvol met elkaar praten.

Er zijn geen concrete aanbevelingen gedaan waarop de plannen aangepast konden worden om de belanghebbenden tegemoet te komen. 

De participatie en communicatie hebben de ontevredenheid van sommige omwonenden niet weg kunnen nemen. Dat heeft te maken met de sterke mening die zij hebben over de plek waar de opvang komt. Bij sommige omwonenden zijn de grootste zorgen wel weggenomen. Er zijn ook enkele omwonenden die hebben aangegeven bereid te zijn tot samenwerking en het bieden van hulp. 

Kunnen buurtbewoners helpen? 

Ja, graag! Bezoekjes, gezamenlijke activiteiten en hulp bij praktische zaken (zoals boodschappen of een bankrekening openen) worden zeer gewaardeerd. Buddy’s of taalmaatjes zijn ook welkom, juist om deze doelgroep te helpen om zich thuis te voelen in onze samenleving.