De gemeente Barneveld voert al verschillende jaren een actief ruimtelijk beleid en heeft met ingang van juni 2011 een eigen dorpsbouwmeester. De ervaring leert dat vooraf sturen betere resultaten geeft dan achteraf toetsen. Welstandsbeleid is bedoeld om de gerealiseerde ruimtelijke kwaliteit voor langere tijd te behouden. In de nieuwe welstandsnota wordt niet omschreven hóe het gebouw moet worden, maar wordt aangegeven waarop de dorpsbouwmeester de beoordeling van het ontwerp moet baseren.
Welstandskaart
De welstandskaart is een handig middel om het welstandsbeleid vorm te geven. De kaart geeft een overzicht waar wél en waar géén welstandsbeleid van toepassing is. Welstand wordt op deze manier een kwestie van keuzes op hoofdlijnen als onderdeel van het ruimtelijk beleid. Met dit beleid geeft de gemeente aan op welke plekken de ruimtelijke kwaliteit een algemeen belang vertegenwoordigt. Op andere plekken wordt juist meer ruimte gegeven aan het particuliere belang van bewoner en/of eigenaar. Bij de afweging tussen ‘openbaar’ en ‘privé’ wil de gemeente meer ruimte geven aan initiatieven van inwoners van de gemeente Barneveld.
Welstandsregimes
In de nieuwe welstandsnota wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende welstandsregimes. Barneveld onderscheidt straks vier regimes:
- Welstandsvrij: voor deze gebieden geldt geen beoordeling (meer) door de dorpsbouwmeester;
- Beperkt welstandsregime: het gebouw of het object wordt beoordeeld in relatie tot haar omgeving (de zogenoemde stedenbouwkundige benadering);
- Regulier welstandsregime: het gebouw of het object wordt beoordeeld in relatie tot haar omgeving, maar ook als zelfstandig object (de zogenoemde architectonische benadering);
- Bijzonder welstandsregime: het gebouw of het object wordt beoordeeld in relatie tot haar omgeving, als zelfstandig object en voor wat betreft de details van het gebouw (de zogenoemde esthetische benadering).
Het verschil tussen de welstandsregimes is geen kwestie (meer) van streng, strenger, strengst, maar heeft te maken met een beoordeling op één, twee of maximaal drie schaalniveaus: omgeving, gebouw en detail.
Wat merken inwoners van de nieuwe Welstandsnota?
De nieuwe welstandsnota regelt niet hóe iets moet worden ontworpen, maar waarop bij de beoordeling van een plan wordt gelet. Architect(en) en degene(n) die de welstandstoets uitvoeren spreken weer over wat op een bepaalde plek kan worden gerealiseerd, wat de betekenis daarvan is voor Barneveld in het algemeen en de specifieke locatie in het bijzonder. Met andere woorden: de ruimtelijke kwaliteit wordt (weer) belangrijker.
