De gemeente Barneveld heeft de afgelopen jaren ervaring opgedaan met interactief beleid. In 2004 werd de Kadernota Interactieve Beleidsvorming door de gemeenteraad vastgesteld. In de jaren die volgden, heeft de gemeente vele tientallen participatietrajecten opgezet en uitgevoerd. Na acht jaar werd het tijd om deze nota te herijken. Het college van B&W is tevreden over de wijze waarop het interactief beleid de afgelopen jaren vorm en inhoud heeft gekregen, maar heeft in de nieuwe notitie wel verbeterpunten geformuleerd.
Behoefte aan heldere spelregels, duidelijke participatievormen en communicatie
De afgelopen jaren bleek dat behoefte bestaat aan heldere spelregels en duidelijke participatievormen. Het is belangrijk om voordat een participatietraject begint goede afspraken te maken over het proces en de rol van alle deelnemers. Dat voorkomt verkeerde verwachtingen en teleurstellingen. Het is ook belangrijk om aan te geven voor welke participatievorm wordt gekozen: informeert de gemeente alleen over een bepaald onderwerp of kunnen de deelnemers – in de meest vergaande vorm – meebeslissen? In de derde plaats is het belangrijk om voor, tijdens en na afloop van het proces duidelijk te communiceren, met name ook als het uiteindelijke besluit anders is dan verschillende deelnemers wensen. In dat verband informeert het college van burgemeester en wethouders de gemeenteraad actief over een interactief traject en op welke wijze de gemeenteraad daarbij wordt betrokken of over het proces wordt geïnformeerd. Dat zorgt ervoor dat de raad weet op welke wijze inwoners, inwonersgroepen, maatschappelijke organisaties, bedrijven en/of andere overheden worden betrokken bij het opstellen en uitvoeren van beleid.
De Rekenkamercommissie Vallei & Veluwerand heeft in 2010 onderzoek gedaan naar het interactief beleid van de gemeente Barneveld. De conclusies en aanbevelingen van de rekenkamercommissie waren vrijwel gelijk aan de ervaringen van het college. In de Notitie Interactieve Beleidsvorming Barneveld is rekening gehouden met de opmerkingen van de rekenkamercommissie.
Nieuwe uitgangspunten voor interactief beleid
Het college heeft de volgende uitgangspunten geformuleerd voor het toekomstig interactief beleid:
Heldere spelregels:
Inwoners, inwonersgroepen, maatschappelijke organisaties, bedrijven en/of andere overheden die aan een interactief proces deelnemen, weten hoe de gemeente het interactief beleid toepast en wat hun rol is.
Zeven fasen:
De gemeente onderscheidt zeven fasen in een participatietraject: de initiatieffase, de consultatiefase, de agendavorming, de meningsvorming, het voorbereiden van besluitvorming, de besluitvormingsfase en de evaluatiefase.
Vijf participatievormen:
De gemeente Barneveld onderscheidt vijf participatievormen: informeren, raadplegen, adviseren, co-produceren en meebeslissen.
Communicatie:
Het is belangrijk om voor, tijdens en na afloop van een interactief proces helder, duidelijk en open met de deelnemers te communiceren over het proces, de verwachtingen en de rollen. Dat zorgt voor meer draagvlak en voorkomt teleurstellingen of verkeerde verwachtingen. Daarom wordt voor alle interactieve trajecten een startnotitie en een communicatieplan geschreven. In de communicatie wordt ook gebruik gemaakt van eigentijdse communicatiemiddelen (waaronder de zogenoemde sociale media).
Wat merken inwoners van het nieuwe beleid?
Voordat inwoners, inwonersgroepen, maatschappelijke organisaties, bedrijven en/of andere overheden aan een interactief traject meedoen, stelt de gemeente een startnotitie en een communicatieplan op. Daarin staat hoe het proces verloopt en wat de rollen van de deelnemers zijn. Ook wordt aangegeven voor welke participatievorm wordt gekozen en hoe over het onderwerpen wordt gecommuniceerd. Dat betekent dat de gemeentelijke organisatie vooraf nadenkt of een bepaald onderwerp voor een interactief traject in aanmerking komt. Deelnemers weten zodoende van tevoren hoe het proces verloopt en wat van hen wordt verwacht. Dat zorgt voor duidelijkheid en draagvlak en voorkomt verkeerde verwachtingen en teleurstellingen.
Besluitvorming
Het college heeft ingestemd met de Notitie Interactieve Beleidsvorming Barneveld. Op dinsdag 14 februari 2012 bespreekt de commissie Bestuur de notitie. De gemeenteraad stelt de notitie, naar verwachting, eind februari vast.
